เกี่ยวกับเรา

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

จากการศึกษาพบว่าปัญหาจากการบริหารจัดการการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูยังขาดความคล่องตัวในการปฎิบัติงาน การเดินทางเพื่อนิเทศการสอน หรือการประเมินผลในแบบประเมินต่าง ๆ โดยทั่วไปมหาวิทยาลัยจะมอบหมายให้อาจารย์นิเทศก์เป็นผู้ประเมินผลในแบบประเมินผลสมรรถนะด้านการสอน และแบบประเมินการเข้าร่วมกิจกรรมของนักศึกษาฝึกประสบการณ์ในระหว่างการนิเทศการสอน โดยพบว่าภาระของอาจารย์นิเทศก์มีจำนวนมาก เนื่องจากมีภาระงานสอนหลักที่ต้องสอนในมหาวิทยาลัย และต้องออกเดินไปทางนิเทศการสอนที่โรงเรียน บางครั้งติดขัดเรื่องปัญหาการเดินทางซึ่งสอดคล้องกับรายงานการวิจัยของฝ่ายฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร และมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา พบว่าภาระงานสอน และหน้าที่รับผิดชอบอื่น ๆ ทำให้อาจารย์นิเทศก์ไม่มีเวลาเพียงพอในการนิเทศ การประสานงานมีความล่าช้า ทำให้ไม่สามารถติดตามข่าวสารจากนักศึกษาได้ทันเวลา ในขณะที่นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูยังไม่เข้าใจในกระบวนการทำวิจัยในชั้นเรียน ขาดความชัดเจนในขั้นตอนและจุดมุ่งหมายของการทำวิจัย มีปัญหากับการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ รวมถึงไม่เชื่อมโยงกับมาตรฐานการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู (มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 2552; มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 2553; มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2555) ในขณะที่ปัญหาบางส่วนเกิดจากการขาดการสื่อสารระหว่างอาจารย์นิเทศก์และนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู เนื่องจากในช่วงที่นักศึกษาอยู่โรงเรียนแต่ละคนก็มีภาระหน้าที่ต่างกันไป โดยจากการสัมภาษณ์อาจารย์นิเทศก์ประจำคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ พบว่า อาจารย์นิเทศก์ไม่สามารถให้คำแนะนำต่อนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูได้อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากปัญหาด้านระยะทาง การตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ก็ทำได้ยาก รวมถึงการให้คำปรึกษาเรื่องงานวิจัยในชั้นเรียนก็ขาดความต่อเนื่อง บางครั้งเอกสารที่นักศึกษาจะต้องนำส่งในช่วงท้ายภาคการศึกษาก็ไม่คืบหน้า หรือขาดความชัดเจนในรูปแบบการทำงาน เพราะขาดความต่อเนื่องในการให้คำแนะนำระหว่างภาคการศึกษา เป็นต้น (สายฝน เสกขุนทด, สัมภาษณ์, 13 กรกฎาคม 2560) ในขณะเดียวกันจากการสัมภาษณ์นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู พบว่า นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูมีปัญหาในด้านของการจัดเก็บเอกสารที่ไม่เป็นระบบ เอกสารสูญหาย เอกสารไม่ครบถ้วน การตรวจสอบผลงานย้อนหลังเป็นไปได้ยาก รวมถึงการสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการพิมพ์รายงานเอกสารเป็นเล่มอีกด้วย (รอน เสน่หา, สัมภาษณ์, 16 กรกฎาคม 2560) ด้านของการให้คำปรึกษา นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูมีปัญหาในด้านการสอนแต่ไม่สามารถขอคำปรึกษาจากอาจารย์นิเทศก์ได้ เนื่องจากนักศึกษาไปฝึกสอนอยู่โรงเรียนที่ค่อนข้างไกลจากมหาวิทยาลัย การเดินทางไปกลับไม่สะดวกที่จะเข้ามาพบอาจารย์นิเทศก์ จึงอยากให้อาจารย์นิเทศก์สร้างนวัตกรรมที่ช่วยสนับสนุนการรับส่งงานอย่างเป็นระบบ ที่สามารถเข้าถึงและใช้งานได้ง่าย (ศราวุฒิ วิจิตร, สัมภาษณ์, 16 กรกฎาคม 2560) ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัย เรื่องการใช้เครื่องมือเว็บ 2.0 ในการให้คำปรึกษานักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู (ดนัยศักดิ์ กาโร, 2558) โดยมีการนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เพื่อพัฒนาให้นักศึกษาสามารถรับรู้ข้อมูลข่าวสารได้รวดเร็วขึ้น การติดต่อสอบถามปัญหาทำได้สะดวกและรวดเร็วขึ้น รวมถึงประโยชน์ในด้านอื่น ๆ เช่น ลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุที่อาจจะเกิดขึ้น รวมทั้งการลดค่าใช้จ่ายในการจัดส่งเอกสาร และถือเป็นการป้องกันการสูญหายของเอกสารด้วย

จากประเด็นสำคัญที่กล่าวมาผู้วิจัยจึงเห็นว่า รูปแบบการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู เป็นเป้าหมายสำคัญที่ควรได้รับการพัฒนา เนื่องจากเป็นแนวทางหนึ่งที่สามารถนำมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูให้ได้มาตรฐาน และเพื่อแก้ไขปัญหาดังที่กล่าวมา คือ การพัฒนานวัตกรรมระบบประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์มาใช้ โดยนวัตกรรมระบบประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์ตามเกณฑ์การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาของคุรุสภา เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์ เป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนานักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู โดยเครื่องมือดังกล่าวจะช่วยสนับสนุนให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูสามารถวางแผนการจัดเก็บข้อมูลที่สำคัญต่อการปฏิบัติงาน เช่น แผนการจัดการเรียนรู้ แฟ้มสะสมผลงาน งานวิจัยในชั้นเรียน โครงการกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน แบบเสนอโครงการ แบบรายงานการประชุม และแบบประเมินต่าง ๆ เป็นต้น รวมไปถึงยังสามารถให้อาจารย์นิเทศก์ฝ่ายโรงเรียนดูแล ติดตาม ตรวจสอบความก้าวหน้าการทำงานของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้การประเมินผลต่าง ๆ ที่อาจารย์นิเทศก์ฝ่ายโรงเรียนจะต้องเป็นผู้ประเมินสามารถทำได้อย่างรอบคอบ และถูกต้องเหมาะสมด้วย เช่น 1) แบบประเมินผลคุณลักษณะการปฏิบัติตน สำหรับผู้บริหารหรือผู้แทนของสถานศึกษา 2) แบบประเมินผลการพัฒนาคุณลักษณะความเป็นครู สำหรับหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ หรือหัวหน้าสายชั้น 3) แบบประเมินสมรรถนะด้านการสอนสำหรับครูพี่เลี้ยง 4) แบบประเมินผลการปฏิบัติงานในหน้าที่ครู 5) แบบประเมินผลโครงการกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน สำหรับรองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ หรือผู้แทน และ 6) แบบรายงานการประเมินผลการฝึกปฏิบัติงานสอนในสถานศึกษา เป็นต้น นวัตกรรมระบบประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์ตามเกณฑ์การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาของคุรุสภา จึงเป็นเครื่องมือที่สำคัญที่ทำให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูมีความรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตนเอง และมีหลักฐานยืนยันว่าตนเองเกิดการพัฒนาการเรียนรู้ มีความก้าวหน้าจนบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ อีกทั้งกระบวนการของนวัตกรรมระบบประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์ ยังเป็นการเปิดโอกาสให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูได้พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการประยุกต์ใช้ความรู้ ซึ่งมีจุดเน้นให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูมีบทบาทในการสร้างความรู้ ความเข้าใจ และประเมินความก้าวหน้าของตนเอง โดยการเก็บรวบรวมผลงาน หรือสิ่งที่แสดงถึงทักษะ ความสามารถพิเศษ หรือพรสวรรค์ของตนเองไว้เพื่อนำเสนอ หรือแสดงต่อผู้อื่นตามโอกาสต่าง ๆ ด้วยสิ่งที่แสดงตัวอย่างเชิงรูปธรรมของตนได้ ซึ่งนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูจะต้องมีการรวบรวมข้อมูล และเนื้อหาต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับการปฏิบัติงาน ตลอดจนการนำเอาเทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสารอินเทอร์เน็ตเข้ามาเป็นส่วนประกอบสำคัญในการใช้งาน ก็ถือเป็นนวัตกรรมทางการศึกษา เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์ต่อตัวนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู ครูนิเทศก์ฝ่ายโรงเรียน อาจารย์นิเทศก์ฝ่ายมหาวิทยาลัย รวมไปถึงผู้ปกครอง หรือบุคคลทั่วไปที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาได้ อีกทั้งนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นยังเป็นระบบสารสนเทศที่ก่อให้เกิดความสมบูรณ์ และเติมเต็มศักยภาพในการนิเทศของอาจารย์นิเทศก์ ทั้งสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ที่ได้รับการประเมิน ตลอดจนเป็นระบบที่ให้สารสนเทศในการพัฒนาหลักสูตรการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู เพื่อให้สอดคล้องกับแผนการพัฒนาการศึกษาแห่งชาติอีกด้วย

วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อศึกษาความต้องการนวัตกรรมระบบประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์ตามเกณฑ์การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาของคุรุสภา สำหรับกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ
2. เพื่อพัฒนานวัตกรรมระบบประเมินผลการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูออนไลน์ตามเกณฑ์การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาของคุรุสภา สำหรับกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ